theme

کلسیتریول

کلسیتریول
کلسیتریول

کلسیتریول

طبقه بندی فارماکولوژیک کلسیتریول: آنالوگ ویتامین D

طبقه بندی درمانی: افزاینده کلسیم خون

طبقه بندی مصرف در بارداری: رده C

اشکال دارویی:

Capsule‌: ۰/۲۵mcg

Injection‌: ۱,۲ mcg/ml, 1ml

موارد و مقدار مصرف:

الف) درمان کمی کلسیم خون در بیمارانی که به مدت طولانی دیالیز می شوند.

بزرگسالان‌: ابتدا مقدار mcg/day25/0مصرف و سپس، هر ۴ -۲ هفته مقدار mcg/day25/0 بر این مقدار اضافه می‌شود. مقدار نگهدارنده این دارو mcg25/0 یک روز در میان تا mcg/day1-5/0 می‌باشد ( خوراکی ).

ب) درمان کم کاری غده پاراتیروئید و کم کاری کاذب پاراتیروئید.

بزرگسالان و کودکان بزرگتر از ۱ سال‌: ابتدا مقدار mcg/day25/0 مصرف و سپس هر ۴ -۲ هفته مقدار mcg/day25/0 بر این مقدار اضافه می‌شود. مقدار نگهدارنده این دارو mcg/day 2-5/0 است.

کودکان ۵ – ۱ سال ( فقط هیپوپاراتیروئیدیسیم ) با mcg25/0 در روز شروع شود و می‌تواند هر ۴-۲ هفته افزایش یابد. دوز نگهدارنده mcg75/0-25/0 در روز می‌باشد.

پ)پیشگیری یا درمان هیپوپاراتیروئدیسم ثانویه و بیماری استخوانی ناشی از آن در بیماران قبل از دیالیز ( نارسایی مزمن کلیوی متوسط تا شدید با کلیرانس (ml/min55-15 )

بزرگسالان و کودکان بالای ۳ سال‌: ابتدا با mcg25/0 در روز شروع شود. این مقدار می‌تواند در صورت نیاز به mcg/day5/0 افزایش یابد.

کودکان زیر ۳ سال‌: mcg/kg/day 015/0-01/0

ت) پسوریازیس و ولگاریس

بزرگسالان‌: mcg25/0 دو بار در روز برای ۶ ماه و درمان موضعی ( mcg5/0-1/0 در هر گرم وازلین ) روزانه به مدت ۸ هفته.

مکانیسم اثر:

اثر افزاینده کلسیم خون‌: کلسیتریول یک آنالوگ ویتامین D (1و ۲۵ – دی هیدروکسی کوله کلسیفرول )، یا کوله کلیسفرول فعال است. این دارو با تشکیل یک پروتئین متصل شونده به کلسیم، جذب کلسیم را از روده کوچک افزایش می دهد. همچنین این دارو باعث بهبود راشیتیسم و نرمی استخوان در بیمارانی می‌شود که نمی‌توانند کوله کلیسفرول یا ارگوکلیسفرول مصرف کنند در بیمارن مبتلا به نارسایی کلیوی، این دارو موجب کاهش درد استخوان، ضعف، عضلات و کاهش غلظت پاراتیروئید سرم می‌شود.

فارماکوکینتیک:

جذب: از دستگاه گوارش به راحتی جذب می‌شود.

پخش: به طور گسترده در بدن پخش می‌شود به پروتئین پیوند می یابد.

متابولیسم: در کبد و کلیه متابولیزه می‌شود نیمه عمر آن حدود ۸ – ۳ ساعت است‌. کلسیتریول نیازی به مرحله فعال شدن ندارد.

دفع: عمدتاً از طریق مدفوع دفع می‌شود.

موارد منع مصرف و احتیاط:

موارد منع مصرف: زیادی کلسیم خون، حساسیت به ویتامین D

موارد احتیاط: مصرف همزمان با گلیکوزیدهای دیژیتال ( زیادی کلسیم خون، ممکن است موجب آریتمی قلبی شود ).

تداخل دارویی:

آنتی اسید‌های حاوی منیزیم می‌توانند باعث هیپرمنیزیمی شوند، بخصوص در بیماران با نارسایی کلیوی مزمن.

کلسیترامین و آنتی اسیدها می‌توانند جذب این دارو را کم کنند.

کوروتیکواستروئیدها با اثرات آنالوگ‌های ویتامین D تداخل دارند.

ارلیستات می‌تواند جذب ویتامین D را کاهش دهد ( با ۲ ساعت فاصله استفاده شوند ).

افزایش غلظت کلسیم ممکن است اثرات گلیکوزیدهای دیژیتال را تشدید کند.

اثر بر آزمایشهای تشخیصی:

کلسیتریول ممکن است به طور کاذب میزان غلظت کلسترول تعیین شده به وسیله واکنش zlatkis – zak را افزایش دهد‌. این دارو همچنین موجب تغییر در غلظت الکالین فسفاتاز سرم و اختلال در برخی الکترولیتها مانند منیزیم‌، فسفات و کلسیم خون و ادرار می‌شود.

عوارض جانبی:

اعصاب مرکزی‌: سردرد، خواب آلودگی‌، تحریک پذیری.

چشم‌، بینی‌: ورم ملتحمه چشم، حساسیت به نور، آبریزش از بینی‌.

دستگاه گوارش‌: تهوع‌، استفراغ‌، یبوست، احساس طعم فلزی در دهان، خشکی دهان، بی اشتهایی‌، پانکراتیت‌، پر نوشی‌.

ادراری و تناسلی‌: افزایش میزان ادرار، شب ادراری، نفروکلسینوز

قلبی – عروقی‌: آریتمی‌، افزایش فشار خون‌.

متابولیک‌: کاهش وزن

سایر عوارض‌: ضعف، درد استخوان و عضلات‌، زیادی غیر طبیعی حرارت بدن، حساسیت پوستی، کاهش میل جنسی.

توجه‌: در صورت شدت یافتن عوارض جانبی باید مصرف دارو قطع شود.

مسمومیت و درمان:

تظاهرات بالینی‌: افزایش کلسیم خون

درمان‌: شامل مقدار مصرف مایعات و اقدامات حمایتی است. مصرف کلسی تونین ممکن است در درمان زیادی کلسیم خون مؤثر باشد. در شرایط حاد نارسایی کلیه و دستگاه قلبی عروقی موجب مرگ بیمار شده است.

ملاحظات اختصاصی:

۱-بعد از شروع درمان با کلسیتریول، غلظت کلسیم سرم را باید چند بار در هفته اندازه گیری نمود.

۲- این دارو باید دور از نور و گرما نگهداری شود.

۳- تجویز بیش از حد ویتامین D می‌تواند باعث سرکوب بیش از حد PTH، هیپر کلسمی حاد یا پیشرونده‌، هیپرکلسیوری، هیپرفسفاتمی و یا بیماری استخوانی آدینامیک شود.

۴- در بیماران با نارسایی کلیه که مبتلا به هیپرپاراتیروئیدیسم ثانویه هستند و عملکرد کلیوی آنها به سرعت در حال تحلیل است و یا کمپلیانس لازم را ندارند توصیه نمی‌شود.

۵- در بیماران مبتلا به سندرم سوء جذب با احتیاط مصرف شود زیرا ممکن است پاسخ دهی قابل انتظار نباشد.

۶- جهت پاسخ دهی مناسب مصرف میزان متعادلی کلسیم ضروری است.

۷- در بیمارانی که گلیکوزیدی قلبی مصرف می نمایند با احتیاط مصرف شود زیرا سمیت این داروها در حضور هیپوکلسمی افزایش می یابد.

۸- حاصلضرب کلسیم در فسفر سرمی نباید بیش از ۷۰ باشد.

نکات قابل توصیه به بیمار:

۱-از رژیم غذایی سرشار از کلسیم استفاده نکنید.

۲- بروز هرگونه عارضه جانبی را فورا به پزشک اطلاع دهید.

۳- از مصرف ضد اسیدهای حاوی منیزیم و از مصرف سر خود سایر داروها خودداری کنید.

مصرف در کودکان: بعضی از نوزادان ممکن است نسبت به این دارو واکنش شدید نشان دهند.

مصرف در شیر دهی‌: کلسیتریول به مقدار بسیار کم در شیر مادر ترشح می‌شود ولی اثر مقادیر بیش از حد مجاز ویتامینD در نوزادان مشخص نیست. بنابراین مصرف مقادیر زیاد این دارو در زنان شیرده منع شده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *