theme

بلئومایسین سولفات

بلئومایسین سولفات
بلئومایسین سولفات

بلئومایسین سولفات

طبقه بندی فارماکولوژیک بلئومایسین سولفات: ضد نئوپلاسم، آنتی بیوتیک (اختصاصی برای فاز G2 و M در سیکل سلولی )

طبقه بندی درمانی: آنتی پلاستیک

طبقه بندی مصرف در بارداری: رده D

اشکال دارویی:

Injection, Powder: 15U

موارد و مقدار مصرف:

توجه: موارد و مقدار مصرف بلئومایسین همواره در حال تغییر است. برای اطلاع از موارد جدید باید به منابع پزشکی مراجعه شود.

الف)لنفومهای هوچکین و غیر هوچکینف کارسینوم سلولهای سنگفرشی، کارسینوم بیضه

بزرگسالان: مقدار IU/m2 20-10 یا U/kg 5/0- 25/0 یک یا دو بار در هفته از راه زیر جلدی عضلانی یا وریدی تزریق می‌شود. پس از به دست آمدن ۵۰ درصد پاسخ درمانی، مقدار نگهدارنده روزی یک واحد یا هفته ای پنج واحد است.

ب)ترشحات ناشی از تومور بدخیم به درون پرده صفاق

بزرگسالان: پیشگیری از عود پلورال افیوژن یا درمان پنوموتوراکس ناشی از AIDS و پنومونی Pneumocystis Carinii

۶۰ واحد در ml 50- 10 نرمال سالین حل شود و داخل حفره تزریق شود ( بیشتر از u/kg 1 1 مصرف نشود)

تنظیم دوز: برای بیماران سالمند در داخل حفره بیش از IU/m2 40 تزریق نشود.

پ)تومور سر و گردن

بزرگسالان: IU/m2 20- 10 روزانه از راه IV یا شریان منطقه ای به مدت ۱۴ – ۵ روز.

مکانیسم اثر:

مکانیسم دقیق اثر ضد نئوپلاسم بلئومایسین ناشناخته است. ولی ممکن است با ایجاد ناپایداری در ساختمان DNA تک رشته ای و دو رشته ای، ساخت RNA, DNA و پروتئینها را مهار کند. همچنین به نظر می رسد بلئومایسین از پیشرفت چرخه سلولی بعد از مرحله G2 جلوگیری می‌کند.

فارماکوکینتیک:

جذب: در صورت مصرف خوراکی، از دستگاه گوارش به مقدار بسیار کم جذب می‌شود. غلظت سرمی این دارو بعد از تزریق وریدی بیشتر از غلظت آن پس از تزریق همان مقدار دارو از راه عضلانی است.

پخش: به طور گسترده در آب کلی بدن، عمدتاًدر پوست، ریه ها، کلیه ها، صفاق و بافتهای لنفاوی انتشار می یابد.

متابولیسم: راه متابولیسم این دارو مشخص نیست ولی قسمت عمده آن در کبد و کلیه و به مقدار خیلی کمتر در پوست و ریه ها غیر فعال می‌شود.

دفع: بلئومایسین و متابولیتهای آن عمدتاً از راه ادرار دفع می شوند. نیمه عمر دفع نهایی دارو از پلاسما، حدود دو ساعت گزارش شده است.

موارد منع مصرف واحتیاط:

موارد منع مصرف: سابقه حساسیت مفرط به این دارو

موارد احتیاط:

الف)نارسایی کلیوی (امکان تجمع دارو وجود دارد) عیب کار ریوی ( وضعیت بیمار برای بروز علائم مسمومیت ریوی باید به دقت پیگیری شود. زیرا امکان فیبروز ریوی وجود دارد).

ب) رادیوگرافی از قفسه سینه با اشعه x هر یک یا دو هفته یک بار در طول درمان با بلئومایسین و ارزیابی ظرفیت انتشار دی اکسید کربن در ریه ها، هر ماه یک بار باید انجام شود.

تداخل دارویی:

مصرف همزمان با دیگوکسین و فنی توئین ممکن است باعث کاهش سطح سرمی این داروهای گردد.

سطح این داروها باید مانیتور گردد.

اثر بر آزمایشهای تشخیصی:

بلئومایسین ممکن است غلظت اسید اوریک خون و ادرار را افزایش دهد.

عوارض جانبی:

اعصاب مرکزی: سردرد

پوست: اریتم، تولید وزیکول، سفت شدن و تغییر رنگ پوست کف پا و کف دست ( در هشت درصد بیماران ) پوسته پوسته شدن دستها و پاها و نقاطی از بدن که تحت فشار قرار می گیرند. افزایش رنگدانه‌های پوست آکنه، طاسی برگشت پذیر، حساسیت شدید پوست سر و ناخنها در لمس.

دستگاه گوارش: التهاب مخاط دهان، بی اشتهایی طولانی ( در ۱۳ درصد از بیماران)، تهوع، استفراغ، اسهال.

تنفسی: رال کریپتاسیون خفیف (Crackle)، تب، تنگی نفس، سرفه خشک، فیبروز ریوی ( در ۱۰ درصد بیماران که به مقدار مصرف بستگی دارد)، مسمومیت تنفسی (در۴۰-۱۰درصد بیماران)

متابولیک: افزایش سطح اسید اوریک خون و ادرار، کاهش وزن.

سایر عوارض: لرز، واکنش‌های شدید ایدیوسنکراتیک، شامل افت فشار، گیجی، تب، لرز و خس خس ریه (در ۱%بیماران).

توجه : در صورت بروز علائم فیبروز ریوی یا مسمومیت جلدی – مخاطی باید مصرف دارو قطع شود.

مسمومیت و درمان:

تظاهرات بالینی: فیبروز ریوی، تب، لرز، ایجاد تاول و افزایش تولید رنگدانه‌های پوست.

درمان: معمولاً حمایتی است و شامل مصرف داروهای ضد تب می‌شود.

ملاحظات اختصاصی:

۱-برای تهیه محلول جهت تزریق عضلانی، دارو را باید با ۵-۱ میلی لیتر از محلول تزریقی کلرور سدیم، آب استریل برای تزریق، یا دکستروز پنج درصد در آب، حل کرد.

۲-جهت تزریق وریدی، دارو را باید با حداقل ۵ میلی لیتر حلال رقیق کرد و طی حداقل ۱۰ دقیقه به صورت وریدی تزریق کرد.

۳- محلول انفوزیون بلئومایسین را باید در ظرفهای شیشه ای تهیه کرد زیرا دارو به مرور زمان به ظرف پلاستیکی جذب می گردد. سرنگهای پلاستیکی در اثر بخشی بلئومایسین سولفات تأثیری ندارند.

۴- در مراحل تهیه و نگهداری مصرف دارو باید از دستکش استفاده نمود و بعداً دستها را شست.

۵- بلئومایسین سولفات را می توان داخل حفره، داخل شریان و داخل تومور تزریق کرد. آن را می توان به داخل تومور، مثانه نیز چکاند.

۶- مقدار مصرف در تمام عمر نباید از ۴۰۰ واحد تجاوز کند.

۷- دستیابی به پاسخ درمانی ممکن است ۳-۲ هفته طول بکشد.

۸- برای بررسی خطر بروز حساسیت مفرط نسبت به بلئومایسین توصیه می‌شود که مقدار یک واحد از دارو به عنوان آزمون تجویز شود. در بیماران مبتلا به لنفوم اولین و دومین نوبت مصرف باید دو واحد یا کمتر باشد و باید وضعیت بیمار از نظر واکنشهای الرژیک بررسی شده و در صورت عدم بروز، مصرف دارو با مقدار معمول ادامه می یابد. مقدار مصرف دارو به عنوان آزمون را می توان جزئی از مقدار مصرف تعیین شده محسوب کرد.

۹- به علت خطر بروز واکنشهای انافیلاکسی باید اپی نفرین، دیفن هیدرامین، کورتیکواستروئیدهای وریدی و اکسیژن در دسترس باشند.

۱۰ – مصرف اسید استیل سالیسیلیک، استروئیها و دیفن هیدرامین قبل از مصرف بلئومایسین ممکن است امکان بروز تب و آنافیلاکسی را کاهش دهد.

۱۱- مقدار مصرف بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی یا ریوی کاهش یابد.

۱۲- این دارو در کراتین سلولهای سنگفرشی تجمع می یابد. برای جلوگیری از به جای مندن لکه‌های خطی روی بدن، از پوشش چسبنده بر روی پوست استفاده نکنید.

۱۳- بروز واکنشهای الرژیک، بخصوص در بیماران مبتلا به لنفوم، ممکن است به تأخیر افتد.

۱۴- آزمونهای عملکرد ریوی برای تعیین مقدار پایه باید انجام شده و بعد از آن نیز به طور مرتب پیگیری شوند.

۱۵- رادیوگرافی قفسه سینه انجام و صدای ریه ها به طور مرتب پیگیری شوند.

۱۶- بلئومایسین سولفات به مدت ۲۴ ساعت در دمای اتاق و به مدت ۴۸ ساعت در یخچال پایدار است. ویال باز نشده حاوی پودر خشک در یخچال نگهداری گردد.

نکات قابل توصیه به بیمار:

بعد از قطع مصرف دارو، موها مجدداً رشد خواهند کرد.

مصرف در سالمندان: خطر مسمومیت ریوی در بیماران بزرگتر از ۷۰ سال بیشتر است. مصرف این دارو در این بیماران باید با احتیاط صورت گیرد.

مصرف در شیردهی: ترشح بلئومایسین سولفات در شیر مادر مشخص نشده است. ولی به علت خطر عوارض جانبی شدید، موتاژنیک و کارسینوژیک بودن دارو برای شیرخوار، شیردادن در حین درمان با بلئومایسین توصیه نمی‌شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *